Trening słuchowy i przetwarzanie Dźwięków u Osób z Autyzmem

Zaburzenie przetwarzania słuchowego i bodźców sensorycznych a funkcjonowanie dziecka

 

Większość opiekunów dzieci z diagnozą spektrum autyzmu zauważa u nich problemy z uważnością słuchową. Mają problemy z reakcją na swoje imię, a także na polecenia. Odbiór i przetwarzanie dźwięków jest utrudniony gównie przez zaburzenia sensoryczne. Trening słuchowy jest ważny w dążeniu do poprawy funkcjonowania. Mówiliśmy już na ten temat w innym wpisie:

Czym są zaburzenia przetwarzania słuchowego?

Problemy ze słuchem objawiają się też poprzez utrudnione funkcjonowanie przy dźwiękach wysokich i bardzo niskich tonach. Dziecko wówczas jest rozdrażnione, krzyczy że bolą go uszy, bądź zatyka je dłońmi.

Aby zrozumieć, co się dzieje wokół niego, musi szczególnie skupić uwagę, czyli ponosić znaczny wysiłek. Powoduje to wówczas:

• niepokój,
• rozdrażnienie,
• zmęczenie,
• bóle głowy.

Gdy dziecko jest nadwrażliwe na bodźce słuchowe, ma często opóźniony rozwój mowy, ponieważ wypiera wiele dźwięków, albo nie przetwarza ich właściwie. Potrzebne są badania słuchu u otolaryngologa i foniatry. Wyniki mogą podpowiedzieć jaki obrać kierunek treningu słuchowego.

 

Słuchawki wyciszające

Warto wyposażyć dziecko w wyciszające słuchawki. Nauszniki tłumią głośne dźwięki lecz nie blokują hałasu otoczenia. Elastyczny pałąk z regulacją daje duży komfort i nie uciska małej głowy. Nasza córka korzystała ze słuchawek wychodząc na dwór, gdyż hałas mijających nas aut i motorów był dla niej ciężki do zniesienia.

Obecność szumu uniemożliwia dziecku utrzymanie skupienia, by wysłuchać  polecenie. Trzeba wówczas powtórzyć spokojnie zdanie, dla osiągnięcia oczekiwanej współpracy. Praca w ciszy lub indywidualnie daje najlepsze efekty ćwiczeń edukacyjnych.

Zabawy rozwijające słuch

Zabawy rozwijające słuch i uwagę słuchową dziecka przygotowują dziecko do właściwej percepcji dźwięków mowy, rozwijania słuchu. Proponujemy grać z dzieckiem w:

• naśladowanie odgłosów zwierząt i przedmiotów,
• „głuchy telefon” czyli uważne słuchanie i rozumienie mowy,
• wyszukiwanie słów rozpoczynających się od konkretnej litery,
• wymyślanie słów, które się rymują ze sobą,
• wymyślanie słów, które mają pierwszą literę tą samą, na którą kończyło się wcześniejsze słowo wypowiedziane przez drugą osobę.

Słuchanie na dworze śpiewu ptaków lub szumu fal pomaga w delikatny sposób zachęcić je do słuchania. Fale i inne dźwięki stanowią tak zwany „biały szum”, który wycisza i odpręża. Niskie dźwięki o stałej wysokości są dla niego przyjemne, takie jak szum wiatraka, klimatyzatora, suszarki, odkurzacza i innych urządzeń.

 

Terapia Tomatisa

 

Jedna z bardziej cenionych metod terapii słuchowych jest terapia Tomatisa. Tomatis zaprojektował urządzenie zwane Elektronicznym Uchem. Było to narzędzie do polepszania odbioru dźwięków poprzez ćwiczenia ucha w słuchaniu dźwięków drogą powietrzną i kostną. Ten wynalazek umożliwił wykorzystanie go w terapii osób z zaburzeniami słuchu i sensorycznymi.

Ocenia się poziom uwagi słuchowej i opracowuje program słuchowy dostosowany do jego potrzeb.

Seanse pasywne polegają na słuchaniu muzyki przez tradycyjne słuchawki oraz przez słuchawkę przewodnictwa kostnego, przekazującą dźwięk przez kości czaszki za pomocą drgań. Ćwiczenia podczas zajęć aktywnych polegają na czytaniu i powtarzaniu słów, z użyciem słuchawek dodatkowo wyposażonych w mikrofon.

https://youtu.be/w8rf8rbrFss

Są dostępne różne gabinety oferujące terapię uwagi słuchowej. Nam znany jest gabinet Duduś – Centrum Terapii Wspierajacych Rozwój i Edukację w Łodzi. Poniżej jest strona i oferta wspomnianego punktu terapeutycznego, który polecamy.

https://terapiadudus.pl/

Metoda prof. Alfreda Tomatisa to trening kształcenia uwagi słuchowej i modyfikacji słyszenia na poszczególnych częstotliwościach.

Dzięki regularnym ćwiczeniom podzielonym na bloki wpływa terapia wpływa na:

• poprawę percepcji słuchowej,
• trwałą modyfikację głosu,

Stosuje się specjalnie skonstruowane słuchawki, które zmniejszają nadwrażliwości słuchowe. Uczestnik terapii słucha w dźwięków bogatych w wysokie tony. Stymuluje to harmoniczne korę mózgową, obniżając tym samym poziom lęku.

Wzmacnianie umiejętności aktywnego słuchania przyczynia się do poprawy funkcjonowania w wielu sferach. Dzieci po odbyciu pełnego bloku terapeutycznego wykazują większe skupienie i mniejsze problemy z przestymulowaniem dźwiękami z otoczenia.

Metoda Tomatisa znajduje zastosowanie zarówno u dzieci, jak i u dorosłych w przypadku takich zaburzeń, jak:

• kłopoty z koncentracją,
• zaburzenia mowy,
• dysleksja,
• nadpobudliwość psychoruchowa,
• depresja,
• narażenie na przewlekły stres.

Metoda Johansena

Dzięki metodzie Johansena terapeuta pomaga dziecku skorygować problemy z zaburzeniem przetwarzania słuchowego. Można ją z powodzeniem stosować w domu, bez konieczności częstych wizyt w gabinecie terapeuty specjalisty. Pełny program terapeutyczny Johansena realizowany jest w ciągu 8-12 miesięcy. Terapia kończy się sukcesywnie poprzez zmniejszanie liczby dni i czasu słuchania płyt.

Diagnoza przed rozpoczęciem terapii obejmuje:

• wywiad,
• badanie audiometryczne,
• test na lateralizację,
• test dychotomiczny.

Pacjent otrzymuje od specjalisty terapii Johansena zestaw odpowiednio dobranych utworów muzycznych. Należy je regularne odsłuchiwać przez 6 dni w tygodniu 10-15 minut dziennie przez słuchawki. Dziecko słucha wówczas indywidualnie filtrowanej muzyki instrumentalnej. Stymuluje to połączenia nerwowe prowadzące do i wewnątrz mózgu, głównie do obszarów odpowiedzialnych za obsługę mowy.

Terapia Tomatisa jest intensywna, zaś Johansena dłuższa i łagodniejsza w swojej formie. Bardziej intensywna stymulacja odbywa się w metodzie Tomatisa na odpowiednim sprzęcie.

Decydując się na stymulację metodą Tomatisa trzeba skontrolować na badaniu EEG czy dochodzi do wyładowań padaczkowych pacjenta. Specjalista terapii Tomatisa dopasowuje względem tych wyników parametry dźwięków w programie.

Na czas treningu warto ograniczyć inne terapie (trening integracji sensorycznej).

Metoda neuroflow

Neuroflow Aktywny Trening Słuchowy został opracowany w celu usprawnienia możliwości komunikowania się dzieci z zaburzeniami przetwarzania słuchowego. Poprawiają się ich możliwości uczenia się, w oparciu o bodźce słuchowe.

Cechą tego treningu jest możliwość prowadzenia go w domu, wspólnie z jednym z rodziców. Ćwiczenia są do realizacji przy komputerze, na platformie programu specjalnie dostosowanego pod daną osobę. 

Trening Neuroflow może się składać z kilku etapów (od jednego do czterech). Program ćwiczeń pozwala na dostosowanie ich tempa oraz stopnia trudności do potrzeb dziecka i możliwości rodziców. Sesje treningowe odbywają się trzy razy w tygodniu. Każda z nich trwa ok. 20-25 min. Cały trening trwa od 12 do 24 tygodni.

https://www.neuroflow.pl/pl/trening-sluchowy/neuroflow-aktywny-trening-sluchowy

Zrealizowanie terapii słuchowej zmniejsza nadwrażliwości słuchowe. Poprzez słuchanie w trakcie terapii dźwięków bogatych w wysokie tony harmoniczne, stymuluje się korę mózgową. Obniża się poziom lęku u pacjenta, poprawia samopoczucie i jego funkcjonowanie społeczne.