Terapeutyczny śpiew i muzykoterapia

Muzyka jako dziedzina sztuki w terapii

Muzyka jest częścią naszego życia, słuchamy jej w radiu lub telewizji, chodzimy na koncerty. Chętnie nucimy ulubione piosenki, albo śpiewamy na głos, gdy czujemy się komfortowo. Różnorodną muzykę dopasowujemy do nastroju lub wybranego twórcy. Może sobie nie zdajemy sprawę, że śpiew i muzyka jest chętnie wykorzystywana w terapii. Terapeutyczny śpiew i muzykoterapia jest mi bliska że względu na uczestniczenie córek w zajęciach umuzykalniających.

Przedstawię tu istotne znaczenie muzyki i śpiewu w rehabilitacji i ćwiczeniach skierowanych dla dzieci i osób korzystających z zajęć muzycznych. Praca nad aparatem mowy i przeponą, a także ćwiczenia relaksacyjne, rytmiczne, poprawiają stan emocjonalny i chęć do działania. Warto wiedzieć dlaczego śpiew i muzykoterapia pomaga w rehabilitacji.

Śpiew i muzykoterapia

Światowa Federacja Muzykoterapii określa czym jest muzykoterapia. „Jest wykorzystaniem muzyki lub jej elementów (dźwięk, rytm, melodia i harmonia) przez muzykoterapeutę i pacjenta/klienta lub grupę w procesie zaprojektowanym dla ułatwienia komunikacji, uczenia się, mobilizacji, ekspresji, koncentracji fizycznej, emocjonalnej, intelektualnej i poznawczej w celu rozwoju wewnętrznego potencjału oraz rozwoju lub odbudowy funkcji jednostki tak, aby mogła ona osiągnąć lepszą integrację intra i interpersonalną, a w konsekwencji lepszą jakość życia” [Szulc, 2005, s. 16-17].

Terapeuci wykorzystują śpiew w celach terapeutycznych w przypadku dolegliwości psychicznych, jak i fizycznych. Jest to możliwe u osób, które mogą sobie pozwolić na umiarkowany wysiłek fizyczny oraz ich zdolności intelektualne nie są upośledzone. Śpiewoterapia jest formą muzykoterapii praktycznej, gdy pacjent tworzy, przy wsparciu trenera wokalnego.

Śpiew pobudza prawą część płata skroniowego mózgu, podwzgórze oraz przysadkę mózgową. Zwiększa też poziom hormonów szczęścia, redukuje stres i pozytywnie wpływa na organizm.

Muzykoterapia jest dziedziną mająca na celu przywracanie zdrowia oraz poprawę funkcjonowania osób z różnorodnymi problemami natury emocjonalnej, fizycznej lub umysłowej. Muzykoterapeuta korzysta z wiedzy z zakresu wielu dyscyplin naukowych (m.in. psychologii, medycyny, pedagogiki, psychoterapii, etc.).

Obecnie muzykoterapia łączy w sobie metody oparte na słuchaniu lub wykonywaniu utworów muzycznych. Jest to narzędzie terapeutyczne, pomagające w wyrażaniu emocji i ułatwieniu komunikacji.

Zajęcia muzykoterapii są zalecane w rehabilitacji schorzeń nerwowych i czuciowych. Są stosowane w przypadku niedostosowania społecznego, upośledzeń fizycznych i umysłowych, a także problemów z uczeniem się i opóźnień szkolnych.

Terapeuci korzystają z tego typu zajęć w geriatrii – w problemach podeszłego wieku oraz w leczeniu demencji starczej. Dodatkowe zajęcia dla emerytów w domach opieki to również śpiew i muzykoterapia. Ta oferta ma na celu wspierać w walce z zespołem problemów związanych z niedopasowaniem do zmian. Muzykoterapia dla seniorów pozwala poprawić koncentrację i samopoczucie.

Udowodniono, że muzykoterapia stosowana podczas ciąży sprzyja tworzeniu więzi matki z dzieckiem. Gdy śpiewamy dziecku, obniża się u niego ciśnienie krwi. Wpływa to na rozwój specyficznych połączeń nerwowych w ich mózgu. Połączenia te powstają tylko w jeden sposób i tylko we wczesnych latach dzieciństwa. Stymulują one rozwój innych zmysłów, m.in. mowę czy wzrok.

Gdy dziecko słucha kołysanki rozwija się u niego wyobraźnia, uczą się koncentracji i uważnego słuchania. Dziecko integruje doświadczenia związane z ruchem własnego ciała podczas kołysania z rytmem piosenki. Rozwija się dzięki temu jego koordynacja wzrokowo-ruchowa. W przyszłości ma szansę szybciej nauczyć się np. tańczyć.

 

Zajęcia z logorytmiki

 

W wielu punktach edukacyjnych dla dzieci organizowane są zajęcia z logorytmiki. Jest to metoda wspomagająca zajęcia logopedyczne. Łączy ona terapię logopedyczną z rytmiką. Terapeuci mogą dzięki temu korygować wady mowy i zaburzeń słuchu, oraz uwrażliwiają na cechy wspólne muzyki i mowy. Poprzez ćwiczenia muzyczno-ruchowe możliwe staje się wykształcenie oraz usprawnienie ruchów całego ciała i usprawnienie narządu mowy.

w internecie pojawiają się kursy i szkolenia dla rodziców chętnych wprowadzić swoje dziecko w świat muzyki. Warto zapoznać się z nowymi możliwościami edukacyjnymi dostępnymi dla opiekunów i terapeutów oraz nauczycieli. Dzięki tego typu zajęciom zwiększa się chęć nauki np. języka obcego lub nastawienie uczniów do ćwiczeń. Poniżej podam przykłady kursów muzycznych:

• kurs „Jak umuzykalniać dzieci 0-5 lat i dlaczego warto!”  https://kompozytornia.pl/kurs-rodzice/

• kursy Udemy z gatunku muzyki https://www.udemy.com/courses/music/

• Szkolenie on-line- UKUgrajki- nie z tej bajki https://funimki.sklep.pl/szkolenia-on-line/kursy-on-line/szkolenie-on-line-ukugrajki-nie-z-tej-bajki/

• kurs „Ukulele na 4 pory roku”

https://funimki.sklep.pl/szkolenia-on-line/kursy-on-line/ukulele-na-4-pory-roku/

Śpiew i muzykoterapia korzystnie działają na rozwój i funkcjonowanie osoby w nich uczestniczącej. Muzyka wpływa pozytywnie na nastrój i ma nieocenione znaczenie w rozwoju układu nerwowego.