Czego jeszcze nie wiesz o ADHD? - Family Talks

Czy macie czasem wrażenie, że świat pędzi za szybko? Jakby jego zasady nie były dla wszystkich? Współczesna rzeczywistość zdaje się skupiać się głównie na osobach neurotypowych. Dla osób z ADHD oznacza to codzienność pełną napięcia. Nadmiaru bodźców. I ciągłego przeciążenia.

W dobie wszechobecnej technologii, ten stan łatwo zamienia się w chroniczny stres. Funkcjonując bez wsparcia, możemy się doprowadzić do zaburzeń nastroju, depresji i poważnych załamań.

Kiedy codzienność zaczyna przerastać dzieci

U młodszych osób bardzo często wszystko zaczyna się od przeciążenia poznawczego.

Dziecko z ADHD musi włożyć kilka razy więcej wysiłku niż jego rówieśnicy w coś, co dla innych jest „normalne”. Chodzi o skupienie się na lekcji, odrobienie pracy domowej czy ignorowanie bodźców z otoczenia.

To trudne obciążenia, którym trzeba sprostać.

Przeładowany dzień i brak warunków na regenerację

W życiu młodego człowieka duże znaczenie grają szkoła, zajęcia dodatkowe, i obowiązki, a pomiędzy tym wszystkim łatwo dostępna technologia. W ciągu dnia dziecko ma trudność, by znaleźć czas na zdrowy odpoczynek.

Jaki jest tego efekt? Odczuwanie chaosu, zmęczenia i problem z podejmowaniem decyzji. Dziecko objawia swoje trudności poprzez poczucie chaosu, zmęczenie i trudność w podejmowaniu nawet prostych decyzji.

W sytuacji przeciążenia jego reakcje mogą być bardzo intensywne. Płacz czy krzyk nie są wtedy „niegrzecznym zachowaniem”, lecz sposobem radzenia sobie z nadmiarem bodźców i emocji. Również opór, unikanie zadań czy wycofanie się mogą być sygnałem, że dziecko osiągnęło granicę swoich możliwości i potrzebuje wsparcia, a nie dodatkowej presji. Obawia się też porażki i krytyki.

Załamanie u dziecka rzadko wygląda jak klasyczna depresja. Częściej to:

apatia
utrata zainteresowań
rozdrażnienie
agresja wobec prób mobilizacji

To moment, w którym ucieka od przytłaczających sytuacji.

Problemy i młodzieży

U nastolatków dochodzi do silniejszych przeżyć związanych z oczekiwaniami z zewnątrz. Presja perfekcji i życie w świecie ciągłych powiadomień o tym co u innych się dzieje, nie daje poczucia bezpieczeństwa.

Ich dzień nie ma jasnego planu. Jest rozbijany przez ciągłe zmiany i bodźce z zewnątrz. Jednocześnie rosną wobec młodych wymagania szkolne i społeczne.

Telefon jako „lek” na emocje

Smartfon staje się i nich narzędziem regulacji emocji. Daje szybką ulgę, skok dopaminy, i oderwanie od napięcia.

Problem w tym, że bardzo łatwo przekroczyć tą granicę.

Coraz częściej mamy do czynienia z uzależnieniami behawioralnymi:

telefon
media społecznościowe
gry
zakupy online

Życie zaczyna kręcić się wokół natychmiastowej gratyfikacji i spełniania potrzeb, które często są sztucznie wykreowane przez media.

Pułapka porównań i wstydu

Nie zdajemy sobie sprawy, że algorytmy pokazują złudnie „idealne życia”.
Osoba z ADHD widzi swoje zaległości, chaos i trudności.

Dochodzi do spirali wstydu i porównywania się z innymi.

W takich warunkach ekran przestaje być wyborem, a staje się ucieczką.

Łatwa ulga i trudne konsekwencje wyborów

Z czasem pojawia się taki schemat, by szybko rozładować napięcia bez refleksji nad skutkami.

To mogą być:

technologie
używki
inne kompensacje emocjonalne

Ważne jest to, by otrzymać natychmiastową ulgę kosztem swej przyszłości.

Dlaczego „lepsze” rzeczy przegrywają?

Czytanie, rozwijanie pasji, nauka, które wymagają skupienia już nie są tak atrakcyjne.
Telefon daje młodym natychmiastową nagrodę.

Niestety, mózg wybiera to, co dla nas łatwiejsze.

I nawet jeśli wiemy, co byłoby dla nas lepsze, to coraz trudniej z tego skorzystać.

Milczenie, które pogłębia problem

Wiele osób doświadczających tych trudności:

minimalizuje problem
zaprzecza uzależnieniu
unika rozmów

To oddala niestety od możliwości uzyskania pomocy — zarówno psychologicznej, jak i medycznej.

Psychoterapia osób z ADHD opiera się przede wszystkim na lepszym rozumieniu siebie i swoich reakcji. Pomaga uporządkować codzienność, nauczyć się regulowania emocji oraz radzenia sobie z przeciążeniem. Pacjent uczy się także rozpoznawać swoje potrzeby, stawiać granice i rozwijać umiejętności społeczne, które wspierają funkcjonowanie na co dzień.

W wielu przypadkach istotnym elementem wsparcia jest również leczenie farmakologiczne. Odpowiednio dobrane leki mogą poprawiać koncentrację, zmniejszać impulsywność i obniżać poziom napięcia, lęki. Dzięki temu łatwiej korzystać z efektów psychoterapii i codziennych narzędzi. Najważniejsze jest jednak to, że zarówno terapia, jak i leczenie nie są oznaką słabości, lecz świadomym krokiem w stronę większego komfortu życia.

Moment krytyczny: kiedy wszystko przestaje działać

Załamanie często nie przychodzi nagle,lecz jest efektem długiego przeciążenia.

Może je wywołać:

niezdany egzamin,
niedokończony projekt,
kolejna „porażka” mimo ogromnego wysiłku.

Jest to efekt walki z systemem, który nie pasuje do ich sposobu funkcjonowania.

Objawami są:

wycofanie
agresja
całkowite zanurzenie w świecie cyfrowym

Życie dorosłych na wysokich obrotach… do momentu

Dorośli z ADHD często funkcjonują w trybie „ciągłego nadrabiania”.

Praca, finanse, relacje — to wszystko wymaga ciągłej kontroli. Utrzymanie jej kosztuje nas ogromu energii.

ADHD burnout — ciche załamanie

Przez długi czas działa się „w napięciu”, używając lęku jako paliwa do działania. I wtedy organizm przestaje już współpracować.

Pojawia się wtedy:

skrajne zmęczenie,
brak siły do działania,
niechęć do pracy, telefonu, kontaktów

To właśnie przeżywanie ADHD burnout.

Depresja, która ma swoją historię

Często pojawia się depresja reaktywna, która wynika z wieloletniego wysiłku, który nie przynosi oczekiwanych efektów. To konsekwencja przeciążenia, które dotyczy bardzo często osób z ADHD.

Dlaczego tak się dzieje?

Współczesny świat opiera się na takich umiejętnościach jak:

planowaniu,
organizacji,
kontroli impulsów,
zarządzaniu czasem.

To właśnie te obszary są u osób z ADHD najbardziej obciążone.

Dodatkowo:

technologia zabiera czas na regenerację (sen),
nadmiar bodźców uniemożliwia wyciszenie,
łatwa dopamina sprzyja uzależnieniom,
system nagradza stałość, nie różnorodność.

ADHD to coś więcej niż „problem z koncentracją”

ADHD to nie tylko trudność ze skupieniem. To funkcjonowanie w świecie, który:

przeciąża,
rozprasza,
uzależnia,
porównuje.

Bez wsparcia, czyli psychoedukacji, terapii, odpoczynku od mediów i urządzeń cyfrowych i bezpiecznych relacji, ryzyko poważnych kryzysów znacząco rośnie.

Share this content: