Uczniowie z autyzmem i klasa integracyjna

Edukacja dzieci z autyzmem

 

 

Rodziny wychowujące dzieci ze spektrum autyzmu mają możliwość realizacji edukacji ich w klasach integracyjnych w szkołach ogólnodostępnych. Jest to dobra droga nauki dla podopiecznych wysokofunkcjonujących i samodzielnych w kwestii podstawowych potrzeb. Na szczęście jest dostępnych coraz więcej szkół oferujących wsparcie dla dzieci i młodzieży z diagnozą orzeczenia o niepełnosprawności.

Tworzenie klas integracyjnych jest regulowane rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 marca 2017 r. w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli (z późn zm.).

Klasa integracyjna to miejsce, gdzie uczniowie z różnymi potrzebami edukacyjnymi mają możliwość uczenia się razem ze wsparciem nauczyciela wspierającego. Edukacja w klasie integracyjnej dla uczniów z autyzmem jest dostosowana do ich indywidualnych potrzeb.

Nauczyciele i terapeuci mają za zadanie pracować razem, aby stworzyć przyjazne i motywujące warunki do nauki. Rodzice dzieci ze specjalnymi potrzebami  dbają o rozwój swoich pociech licząc na pomoc i współpracę przy planowaniu i realizacji programu edukacji swych pociech.

 

Uczniowie na podstawie dokumentu z poradni psychologiczno pedagogicznej dotyczącego problemów zdrowotnych i potrzeb edukacyjnych otrzymują w szkole plan lekcji indywidualnych zajęć rewalidacyjnych (2 godzin / tydz. ) oraz grupowych (na przykład terapię umiejętności społecznych) oraz zajęć logopedycznych. Lekcje te są ukierunkowane na ich specjalne umiejętności i obszary, z którymi mają trudności.

W szkole są zatrudnieni specjaliści z kwalifikacjami do danej niepełnosprawności oraz dodatkowy nauczyciel wspierający w każdej klasie integracyjnej (oligofrenopedagoga). Nauczyciele dostosowują wymagania edukacyjne do potrzeb i możliwości uczniów oraz zasady oceniania. W klasie integracyjnej ustala się zasady współpracy nauczyciela wiodącego i nauczyciela współorganizującego proces kształcenia.

Wskazany jest w szkole zwiększony zakres współpracy wszystkich nauczycieli i specjalistów.

Zalecone jest stosowanie się do określonej liczebności uczniów w klasach integracyjnych.  Zgodnie z ww. rozporządzeniem 6 ust. 1 i 3 liczba uczniów w oddziale integracyjnym w szkole ogólnodostępnej wynosi nie więcej niż 20, w tym nie więcej niż 5 dzieci lub uczniów niepełnosprawnych.

Według mnie nauka w klasie integracyjnej nie hamuje rozwoju uczniów nieposiadających orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Jeśli prawidłowo zorganizowana jest praca w klasach integracyjnych pełnosprawni uczniowie mogą nawet zyskać więcej niż ich rówieśnicy w klasach równoległych chociażby poprzez obecność drugiego nauczyciela.

Jedną z kluczowych strategii prowadzenia terapii i wsparcia dziecka z autyzmem w klasie integracyjnej jest opracowanie IPETu.

 

Dla każdego ucznia, który posiada orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, opracowuje się w szkole Indywidualny Program Edukacyjno-Terapeutyczny. Opracowując IPET należy brać pod uwagę wnioski z wielospecjalistycznej oceny poziomu funkcjonowania ucznia. Mowa tu o spersonalizowanym planie, który określa konkretne cele, udogodnienia i wsparcie potrzebne dziecku do odniesienia sukcesu w klasie. Bierze pod uwagę unikalne mocne strony i wyzwania stojące przed dzieckiem oraz zapewnia mapę drogową jego edukacyjnej podróży. Tworząc IPET, identyfikuje się potrzeby terapeutyczne i wspierające dziecka oraz dostosowuje się go do ucznia.

W klasie integracyjnej bardzo ważne jest podejście oparte na współpracy zespołowej. Wiąże się to z zatrudnieniem nauczycieli edukacji specjalnej, terapeutów i personelu pomocniczego, aby wspólnie pracować nad wspieraniem rozwoju i uczenia się dziecka. Współpracując ze sobą dzielą się oni wiedzą i materiałami, co prowadzi do właściwego podejścia do terapii i wsparcia uczniów. Dziecko otrzymuje w szkole skoordynowane wsparcie edukacyjne, które ma kluczowe znaczenie dla jego postępów.

 

Aby zaspokajać wyjątkowe potrzeby dziecka z autyzmem w klasie trzeba zróżnicować nauczanie do dziecka. Nauczyciele dostosowują metody nauczania i materiały do stylu uczenia się i możliwości dziecka. Może to obejmować wsparcie wizualne (obrazkowe) i modyfikacje zadań i dostosowane dla niego polecenia. Z drugiej strony zmiany wprowadzane są w szkole lub programie nauczania, aby wspierać udział dziecka i osiągać sukcesy. Na przykład zapewnienie cichej przestrzeni na przerwy lub użycie wizualnych informacji, aby pomóc w przejściach.  W ten sposób dziecko może w pełni zaangażować się w lekcję i robić znaczące postępy.

Terapia jest nieodłącznym elementem edukacji w klasie integracyjnej dla uczniów z autyzmem. Terapeuci dzielą się swoją wiedzą i doświadczeniem z nauczycielami, aby jak najlepiej dostosować program nauczania do potrzeb tych uczniów. Współpraca między nauczycielami a terapeutami jest kluczowym czynnikiem sukcesu edukacji w klasie integracyjnej.

W klasie integracyjnej uczniowie z autyzmem mają także możliwość uczenia się od swoich rówieśników. Wspólna praca w grupach, zabawy i projekty wspierają integrację społeczną i emocjonalną uczniów. Jest to idealne miejsce, aby rozwijać umiejętności społeczne, wyrażanie emocji i nawiązywanie relacji z innymi dziećmi.

Rola nauczyciela wspomagającego w prowadzeniu zajęć rewalidacyjnych z uczniami

Jedną z kluczowych ról nauczyciela wspomagającego jest pomoc uczniom w zrozumieniu nauczanego materiału. Obejmuje to rozbicie złożonych koncepcji na prostsze terminy, dostarczenie dodatkowych wyjaśnień i zastosowanie różnych sposobów nauczania w celu zaspokojenia różnych stylów uczenia się. Nauczyciel wspierający ściśle współpracuje z uczniem, pamiętając o jego mocnych i słabych stronach oraz dostosowując nauczanie do jego indywidualnych potrzeb. Zapewniając dostosowane wsparcie, nauczyciel wspierający pomaga uczniom w skuteczniejszym przyswajaniu treści, upewniając się, że są w stanie nadążyć za resztą klasy.

Oprócz pomocy w zrozumieniu materiału, nauczyciel wspierający odgrywa również kluczową rolę w zapewnianiu dodatkowych ćwiczeń i powtórek. Obejmuje to stwarzanie uczniom okazji do wzmocnienia ich nauki poprzez ćwiczenia, zajęcia i zadania, które są specjalnie zaplanowane tak, aby były zrozumiałe. Nauczyciel wspomagający może również współpracować z nauczycielem przedmiotu w celu opracowania materiałów uzupełniających lub dostosowania istniejących materiałów do potrzeb ucznia. Oferując dodatkową praktykę i powtórkę, nauczyciel wspierający pomaga uczniom utrwalić ich wiedzę i poprawić ich wyniki z przedmiotu.

Kolejnym ważnym obowiązkiem nauczyciela wspomagającego jest monitorowanie postępów uczniów i udzielanie im konstruktywnej informacji zwrotnej. Wiąże się to z regularną oceną ich zrozumienia i umiejętności za pomocą różnych metod oceny, takich jak quizy, testy i obserwacje. Nauczyciel wspierający analizuje wyniki i identyfikuje obszary, które wymagają dalszej uwagi lub poprawy. Następnie przekazują uczniom informacje zwrotne, podkreślając ich mocne strony i oferując sugestie dotyczące rozwoju. Nauczyciel wspierający pomaga uczniom śledzić ich rozwój i dokonywać niezbędnych korekt w ich planie nauczania.

 

Praca nad relacjami dzieci w klasie integracyjnej

 

W klasie integracyjnej jedną z kluczowych sposobów naprawy relacji między dziećmi jest promowanie integracji i różnorodności. Zajęcia integracyjne zbliżają uczniów niepełnosprawnych i ich typowo rozwijających się rówieśników w atmosferze tolerancji i szacunku. Proces selekcji do klasy integracyjnej przeprowadza komisja rekrutacyjna powołana przez dyrektora szkoły, co zapewnia zróżnicowaną mieszankę uczniów. Ta różnorodność pozwala dzieciom wchodzić w interakcje z rówieśnikami z różnych środowisk i doświadczeń, promując poczucie integracji i akceptacji. Tworząc klasę, w której ważna jest różnorodność, dzieci w klasach integracyjnych uczą się doceniać i cenić wzajemne różnice, co prowadzi do naprawy i wzmocnienia ich relacji.

Inną strategią naprawy relacji dzieci w klasie integracyjnej jest zachęcanie do zrozumienia i szacunku dla różnic. W tym otoczeniu dzieci mają możliwość poznawania i interakcji z kolegami z klasy, którzy mogą mieć różne zdolności, kulturę lub doświadczenia. Nauczyciele odgrywają kluczową rolę w ułatwianiu dyskusji i działań promujących empatię, współczucie i zrozumienie wśród uczniów. Zachęcając do otwartości i ucząc dzieci dostrzegania różnic, zajęcia integracyjne wspierają kulturę akceptacji i szacunku. To z kolei pomaga naprawić wszelkie napięte relacje i promuje pozytywne interakcje między uczniami.

Tworzenie bezpiecznej i przyjaznej szkoły pomaga poprawić  relacje dzieci w klasie integracyjnej. Zajęcia integracyjne mają zazwyczaj mniejsze grupy, co pozwala na bardziej zindywidualizowaną uwagę i wsparcie ze strony nauczycieli. Obecność dwóch nauczycieli, nauczyciela prowadzącego i nauczyciela wspomagającego, zapewnia zaspokojenie potrzeb wszystkich uczniów. Nauczyciele ci współpracują ze sobą, aby stworzyć opiekuńcze i integracyjne relacje w klasie, w którym każde dziecko czuje się docenione i wspierane. Zapewniając dzieciom bezpieczną przestrzeń do wyrażania siebie i budując poczucie przynależności, zajęcia integracyjne ułatwiają naprawę i rozwój pozytywnych relacji między uczniami.

W klasie integracyjnej uczniowie z autyzmem mają możliwość pełnego uczestnictwa w życiu szkolnym. Dostosowane podejście do edukacji i terapia pomagają im osiągać sukcesy, rozwijać swoje umiejętności i odkrywać własny potencjał. Wszyscy uczniowie w klasie integracyjnej mają szansę wzajemnego uczenia się i wzrostu, co sprzyja pełnemu i bogatemu doświadczeniu edukacyjnemu.

 

Liczba dzieci w oddziale przedszkola integracyjnego i oddziale integracyjnym w przedszkolu ogólnodostępnym oraz liczba uczniów w oddziale szkoły integracyjnej i oddziale integracyjnym w szkole ogólnodostępnej wynosi nie więcej niż 20, w tym nie więcej niż 5 dzieci lub uczniów niepełnosprawnych.

nauka w klasie integracyjnej nie hamuje rozwoju uczniów nieposiadających orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Przy prawidłowo zorganizowanej pracy w klasach integracyjnych pełnosprawni uczniowie mogą nawet zyskać więcej niż ich rówieśnicy w klasach równoległych chociażby poprzez obecność drugiego nauczyciela, który jest uważny na potrzeby rozwojowe i edukacyjne każdego ucznia.

W klasach integracyjnych:

• realizuje się tę samą podstawę programową, ten sam program nauczania co w klasach ogólnodostępnych
• zwykle w tym samym czasie realizowane są tematy przewidziane w klasach równoległych
• uczniowie korzystają z tych samych, przyjętych w szkole podręczników
• obowiązuje ta sama liczba godzin dydaktycznych
• obowiązują te same zasady oceniania, promocji i klasyfikacji.

 

Strategie nauczania dzieci z autyzmem w klasie integracyjnej

 

Tworzenie zaplanowanych i przewidywalnych zasad ma kluczowe znaczenie podczas nauczania dzieci z autyzmem w klasie integracyjnej. Dzieci z autyzmem często rozwijają się w warunkach, które zapewniają jasne rutyny, spójne oczekiwania i minimalne zakłócenia sensoryczne. Integracyjne nauczanie uczniów niepełnosprawnych, w tym autystycznych, było tematem dyskusji, z różnymi opiniami na temat jego skuteczności. Tworząc zaplanowane i przewidywalne zasady, nauczyciele mogą pomóc dzieciom z autyzmem poczuć się bezpieczniej i zmniejszyć niepokój, pozwalając im skupić się na nauce. Można to osiągnąć poprzez wizualne harmonogramy (obrazkowe), wyznaczone obszary pracy i jasne komunikowanie oczekiwań.

Wykorzystanie pomocy obrazkowych i systemów komunikacji to kolejna skuteczna strategia nauczania dzieci z autyzmem w klasie integracyjnej. Pomoce wizualne, takie jak obrazkowe plany, historyjki społeczne i wskazówki wizualne, mogą pomóc dzieciom z autyzmem zrozumieć i postępować zgodnie z instrukcjami. Wspomniane narzędzia mogą być łatwiejsze do zrozumienia przez dzieci z autyzmem. Dodatkowo wdrażanie alternatywnych sposobów komunikacyjnych, takich jak urządzenia do komunikacji wspomagającej i alternatywnej (AAC) czy systemy komunikacji z wymianą obrazków (PECS), może wspierać rozwój umiejętności komunikacyjnych u dzieci z ograniczonymi zdolnościami werbalnymi.

Zindywidualizowane nauczanie jest niezbędne podczas nauczania dzieci z autyzmem w klasie integracyjnej. Każde dziecko z autyzmem ma unikalne mocne strony, wyzwania i style uczenia się. Dlatego kluczowe znaczenie ma zapewnienie zindywidualizowanej instrukcji, uwzględniającej ich specyficzne potrzeby i preferencje. Może to obejmować modyfikację zadań, zapewnienie dodatkowego wsparcia lub zastosowanie alternatywnych metod nauczania. Rozpoznając i uwzględniając różnorodne potrzeby dzieci z autyzmem, pedagodzy mogą stworzyć integracyjne i wspierające warunki uczenia się.