Masaż sfery oralnej u dzieci
Mam świadomość, że duży udział rodziców nie zdaje sobie sprawy z potrzeby wykonywania ćwiczeń i masażu sfery oralnej. Zauważając niewyraźną mowę i nietypowe ułożenie buzi dziecka powinniśmy koniecznie skorzystać z pomocy logopedy lub neurologopedy. Praca logopedy skupiona jest między innymi na prawidłowym funkcjonowaniu sfery oralnej w rozwoju mowy i komunikacji.
Problemy logopedyczne mogą być złożone, a każdy przypadek jest inny i wymaga dopasowania terapii pod pacjenta. U dzieci z zaburzeniami sensorycznymi i spektrum autyzmu często obserwuje się nadwrażliwość lub niedowrażliwość na bodźce dotykowe w obrębie buzi. Te trudności mogą znacząco utrudniać jedzenie, picie, mowę i odmienne odczuwanie własnego ciała.
Masaż sfery oralnej stanowi skuteczną metodę terapii. Może ona pomóc dziecku w odwrażliwieniu buzi, poprawie koordynacji ruchów ust i języka, a także w rozwoju umiejętności komunikacyjnych.
Czym jest masaż sfery oralnej?
Masaż sfery oralnej to delikatne uciskanie, głaskanie i wibrowanie okolic ust, języka, policzków, żuchwy i podniebienia. Wykonywany jest on za pomocą rąk terapeuty lub specjalistycznych narzędzi logopedycznych.
Jakie są cele masażu sfery oralnej?
Głównym celem masażu sfery oralnej jest odwrażliwienie buzi dziecka na bodźce dotykowe. Dzięki temu pacjent będzie mógł lepiej tolerować różne faktury i temperatury pokarmów, co ułatwi mu jedzenie i picie. Dodatkowo masaż może poprawić koordynację ruchów ust i języka, wzmocnić mięśnie żuchwy i podniebienia, a także rozwinąć umiejętności artykulacji i wymowy.
Masaż ten może również pomóc w zmniejszeniu nadmiernego ślinotoku. Poprzez stymulację mięśni ust i języka, masaż może poprawić kontrolę nad śliną i ułatwić dziecku połykanie.
Tego typu zajęcia mogą ułatwić dziecku komunikację werbalną i niewerbalną. Poprzez stymulację ust i języka, masaż może pomóc mu lepiej rozumieć i wyrażać swoje potrzeby. Dodatkowo masaż może pomóc w redukcji stresu i lęku, co również może mieć pozytywny wpływ na komunikację.
Ćwiczenia do masażu sfery oralnej:
- delikatne uciskanie wargi dziecka palcami wskazującymi, przesuwając się od środka na zewnątrz.
- głaskanie policzków dziecka delikatnymi, okrężnymi ruchami.
- masaż języka dziecka palcem wskazującym, przesuwając się od czubka do nasady. Możesz również wykonywać ruchy okrężne lub delikatnie wibrować językiem.
- delikatne uciskanie żuchwy dziecka palcami wskazującymi, przesuwając się od brody do ucha.
- delikatne uciskanie podniebienia dziecka palcem wskazującym, przesuwając się od przedniej części do tylnej.
Narzędzia logopedyczne do masażu sfery oralnej
Wyróżniamy wśród zalecanych produktów masażery logopedyczne. Dostępne są różne ich rodzaje. Wykonane są z silikonu lub innych miękkich materiałów. Mogą mieć różne kształty i faktury, co pozwala na stymulację różnych obszarów sfery oralnej.
Rodzaje masażerów
Silikonowe masażery są wykonane z miękkiego, elastycznego silikonu, który delikatnie masuje i stymuluje sferę oralną. Dostępne w różnych kształtach i rozmiarach, co pozwala na precyzyjną stymulację poszczególnych obszarów ust, języka i policzków.
Masażery wibrujące dają połączenie delikatnego masażu z wibracjami zapewnia jeszcze lepszą stymulację i pobudza mięśnie sfery oralnej. Idealne dla osób z dużą nadwrażliwością dotykową.
Masażery punktowe skupiają się na stymulacji określonych punktów akupresurowych w jamie ustnej. Pomagają w redukcji napięcia mięśniowego i poprawiają przepływ krwi.
Masażery sensoryczne są wykonane z różnych materiałów o zróżnicowanej fakturze. Pobudzają zmysł dotyku i uczą rozpoznawania różnych tekstur. Idealne dla osób z zaburzeniami integracji sensorycznej.
Wibratory logopedyczne
Warto kupić też wibrator logopedyczny. Emitują one delikatne wibracje, które mogą pomóc w odwrażliwieniu buzi i rozluźnieniu mięśni.
Rodzaje wibratorów logopedycznych
Wibratory ręczne są wygodne w użyciu i łatwe do przemieszczania w jamie ustnej. Dostępne w różnych kształtach i rozmiarach, co pozwala na precyzyjną stymulację poszczególnych obszarów ust, języka i policzków.
Wibratory ustnikowe nakładane są na ustnik. Zapewniają równomierną stymulację całej jamy ustnej. Idealne są do osób z dużą nadwrażliwością dotykową.
Wibratory wielozadaniowe mogą być stosowane zarówno do masażu jamy ustnej, jak i innych części ciała, np. szyi i ramion. Idealne dla osób z całościowymi zaburzeniami przetwarzania sensorycznego.
Warto wspomnieć, że delikatne wibracje pomagają w zmniejszeniu nadwrażliwości dotykowej w jamie ustnej. To w efekcie ułatwia zaakceptowanie różnych faktur i temperatur pokarmów.
Elektrostymulacja
Elektrostymulacja to coraz częściej stosowana metoda terapii dla dzieci z różnymi zaburzeniami mowy i komunikacji. Wykorzystuje ona delikatny prąd elektryczny do stymulacji mięśni ust, języka i twarzy. Terapia ta przynosi wiele korzyści dla dzieci, które mają problemy z mówieniem, jedzeniem czy połykaniem.
Jak działa elektrostymulacja?
Na wybrane partie mięśni twarzy terapeuta zakłada się specjalne elektrody, przez które przepływa prąd o niskim natężeniu. Prąd ten pobudza włókna nerwowe, co powoduje delikatne skurcze mięśni. Dzięki temu można stymulować nawet te mięśnie, które są słabe lub z niedowładem.
Jakie są zalety elektrostymulacji?
Dochodzi do poprawy koordynacji ruchów ust i języka. Elektrostymulacja pomaga w lepszym kontrolowaniu mięśni ust i języka, co jest niezbędne do prawidłowej artykulacji i wymowy.
Następuje wzmocnienie mięśni żuchwy i podniebienia. Zabiegi te pomagają we wzmocnieniu mięśni żuchwy i podniebienia.
Pobudzony jest rozwój umiejętności artykulacji i wymowy. Zauważają jest poprawa koordynacji ruchów ust i języka oraz wzmocnienie mięśni żuchwy i podniebienia.
U niektórych pacjentów następuje zmniejszenie nadmiernego ślinotoku. Jest to efekt poprawy kontroli nad mięśniami ust i języka.
Zabiegi z elektrostymulacja ułatwiają komunikację. W ten sposób pomagamy dziecku lepiej rozumieć i wyrażać swoje potrzeby. Następuje też redukcja stresu i lęku pacjenta, co wpływa na komunikację i ogólne samopoczucie dziecka.
Elektrostymulację można stosować u dzieci z różnymi zaburzeniami mowy i komunikacji, m.in.: z dyspraksją oralną, dysfoniią, dysfagią, autyzmem, mózgowym porażeniem dziecięcym.
Czy elektrostymulacja jest bezpieczna dla dzieci?
Elektrostymulacja jest ogólnie bezpieczną metodą terapii, ale w niektórych przypadkach może powodować łagodne skutki uboczne, takie jak zaczerwienienie skóry, mrowienie lub ból. Przed rozpoczęciem elektrostymulacji należy poinformować logopedę lub fizjoterapeutę o wszystkich schorzeniach dziecka i przyjmowanych lekach.
Turnusy z masażem buzi i elektrostymulacją
W Polsce organizowane są turnusy rehabilitacyjne dla dzieci z zaburzeniami sensorycznymi i spektrum autyzmu, na których oferowane są m.in. zajęcia z masażu sfery oralnej i elektrostymulacji. Słyszałam pozytywne opinie z turnusu Pierwsze Słowo. Prowadzona jest tam terapia w oparciu o Manualne Torowanie Głosek® Elżbiety Wianeckiej. Moje córki korzystały z zajęć logopedycznych z masażem w Centrum Rehabilitacji Fiszer w Szklarskiej Porębie oraz w Ośrodku Rehabilitacyjno – Wypoczynkowym Wielspin w Węgorzewie. W tym drugim miejscu terapeutka zastosowała również elektrostymulację. Efekty były zaskakujące.
Widziałam też w ofercie Fundacji Kolorowy Świat turnus stacjonarny lub pojedyncze zajęcia z elektrostymulacją VitalStim Plus®.
Polecam też u nas w Łodzi gabinet Eweliny Rosłonek, która stosuje terapię manualną twarzy. Dzięki tym zabiegom dochodzi do normalizacji napięcia mięśniowego stymulując gęstą sieć zakończeń nerwowych w obrębie twarzy, głowy czy szyi. Warto w ten sposób poszerzyć terapię logopedyczną, która wzmocni postępy u dziecka.
Podsumowanie
Masaż sfery oralnej stanowi ważny element terapii dzieci z zaburzeniami sensorycznymi i spektrum autyzmu. Regularne wykonywanie ćwiczeń i stosowanie odpowiednich narzędzi logopedycznych może przynieść wiele korzyści, takich jak odwrażliwienie buzi, poprawa koordynacji ruchów ust i języka, a także rozwój umiejętności komunikacyjnych.
Zachęcam Cię do włączenia masażu sfery oralnej do programu terapii twojego dziecka. Ważne jest wiedzieć jak wykonywać te ćwiczenia w domu, aby kontynuować terapię i utrwalać efekty.


